IMGW zapowiada na ten weekend przymrozki do -4°C, a z nimi wracają pytania: dlaczego w salonie jest chłodniej, a licznik prądu kręci się szybciej? Najczęściej odpowiedź leży w jednym ustawieniu automatyki, czyli w krzywej grzewczej. Pokazujemy, jak je poprawić krok po kroku.
W tym wpisie: 5 części
Część 1 z 5
Przymrozki do -4°C, czyli pierwszy test ustawień
Według prognozy IMGW na tydzień 6–12 listopada 2026 każda noc od soboty do poniedziałku przyniesie przymrozki, miejscami do -4°C, a w rejonach podgórskich Karpat do -6°C.
W dzień temperatura ma się trzymać przeważnie między 4 a 10°C. Dla właścicieli pomp ciepła to pierwszy prawdziwy sprawdzian sezonu. Ustawienia, które we wrześniu i w październiku dawały komfort, przy mrozie potrafią zawieść.
Objawy są zwykle dwa. Albo w domu robi się chłodniej, choć pompa pracuje dłużej niż zwykle, albo w pokojach jest ciepło, ale zużycie prądu rośnie szybciej, niż zakładał właściciel.
W obu przypadkach warto zacząć od tego samego miejsca: od ustawienia, które decyduje, jak ciepłą wodę pompa wysyła do podłogówki lub grzejników.
Pompa ciepła nie grzeje jak kocioł, który pracuje na wysokiej temperaturze i wyłącza się po osiągnięciu celu. Najoszczędniej działa wtedy, gdy długo podaje wodę możliwie chłodną, ale wystarczającą, żeby pokryć straty ciepła budynku.
Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej dostępne dziś pompy ciepła są od trzech do pięciu razy bardziej efektywne niż kotły gazowe. Ile z tej przewagi zostaje w portfelu, w dużej mierze zależy od ustawień.
Część 2 z 5
Czym jest krzywa grzewcza i jak ją czytać
Krzywa grzewcza to zależność między temperaturą na zewnątrz a temperaturą wody, która płynie do instalacji. Czujnik na elewacji mierzy temperaturę powietrza, a automatyka pompy odczytuje z wykresu, jak ciepłą wodę ma podać.
Przy 10°C na dworze wystarczy woda letnia, przy -15°C potrzebna jest wyraźnie cieplejsza. Im zimniej na zewnątrz, tym wyżej idzie linia na wykresie.
Większość sterowników opisuje ją dwoma parametrami. Nachylenie mówi, o ile rośnie temperatura zasilania, gdy na zewnątrz robi się zimniej. Przesunięcie równoległe podnosi albo obniża całą linię o kilka stopni, niezależnie od pogody.
Producenci nazywają te parametry różnie, na przykład stromością, numerem krzywej, offsetem albo korektą, ale zasada jest w każdej pompie ta sama.
Punkt wyjścia ustawia instalator przy rozruchu i wynika on z projektu. Ogrzewanie podłogowe pracuje zwykle na znacznie niższych temperaturach niż grzejniki, a budynek dobrze ocieplony potrzebuje łagodniejszej linii niż starszy.
Przy grzejnikach krzywa stoi wyżej niż przy podłogówce, a co zrobić, żeby ją obniżyć, pokazujemy w tekście gruntowa pompa ciepła a grzejniki.
Nastawa z dnia rozruchu to jednak tylko start. Prawdziwe zachowanie budynku widać dopiero po kilku tygodniach sezonu, a najlepiej przy pierwszych mrozach.
Warto też wiedzieć, czego to ustawienie nie zrobi. Nie nadrobi za małej mocy pompy, za krótkich odwiertów ani źle wyregulowanej instalacji. Jeśli dom wymaga ciągłego podnoszenia nastaw, przyczyna leży głębiej, o czym piszemy w ostatniej części tego tekstu.
Masz działkę na oku? Sprawdź ją za darmo — zdjęcia lotnicze, wysokości terenu i warstwy gruntu.
Część 3 z 5
Każdy stopień zasilania widać na rachunku
Sprawność pompy ciepła zależy od różnicy temperatur między dolnym źródłem a wodą w instalacji. Im mniejsza różnica, tym mniej pracy ma sprężarka i tym mniej prądu trzeba na tę samą ilość ciepła.
Dobrze to widać na unijnej etykiecie energetycznej: każda pompa ciepła ma na niej dwie klasy efektywności, osobno dla pracy z wodą o temperaturze 35°C i 55°C. Klasa dla 55°C jest zwykle niższa.
Jak przypominał 3 listopada serwis KB.pl, każdy dodatkowy stopień zasilania odbija się na współczynniku COP, a więc na rachunku za prąd. Linia ustawiona o kilka stopni za wysoko kosztuje przez cały sezon, także w dni, gdy nikt w domu nie odczuwa różnicy.
Zawyżone zasilanie jest wygodne, bo dom nigdy nie wystygnie, ale płaci się za nie codziennie. Dlatego dobrze ustawiona krzywa grzewcza to najtańsza oszczędność w całej instalacji.
Tu widać też przewagę gruntowej pompy ciepła. Fraunhofer ISE zakończył w 2025 roku czteroletni pomiar 77 pomp ciepła w istniejących budynkach mieszkalnych w Niemczech. Pompy gruntowe osiągnęły średnio sezonowy współczynnik efektywności 4,3, a powietrzne 3,4.
Grzałki elektryczne odpowiadały za 1,3 procent zużytego prądu w pompach powietrznych i za prawie zero w gruntowych, choć zimy w okresie pomiarów były raczej łagodne. Co ta różnica znaczy dla rachunków domu 150 m², policzyliśmy w tekście gruntowa czy powietrzna pompa ciepła.
Powód jest prosty: grunt na głębokości odwiertów ma zimą stabilną temperaturę, więc mróz na dworze w niewielkim stopniu zmienia warunki pracy sprężarki.
Więcej o tym, jak gruntowa pompa zachowuje się przy -15°C i niżej, pisaliśmy w tekście o pracy gruntowej pompy ciepła w duże mrozy.
Część 4 z 5
Jak ustawić krzywą grzewczą krok po kroku
Zanim cokolwiek zmienisz, otwórz w pełni zawory termostatyczne na grzejnikach albo pętle podłogówki w głównych pomieszczeniach. Pompa pracuje najlepiej, gdy woda płynie swobodnie przez całą instalację. Przymknięte zawory ograniczają przepływ, a pompa zaczyna pracować krótszymi cyklami, co obniża jej sprawność.
Potem obserwuj dom przez kilka dni i zapisuj trzy liczby: temperaturę na zewnątrz, temperaturę w salonie i godzinę odczytu. Taki zeszyt szybko pokaże wzór.
Jeśli przy łagodnej pogodzie jest dobrze, a przy mrozie za zimno, zwiększ nachylenie o jeden krok. Jeśli za ciepło jest zawsze, niezależnie od pogody, obniż przesunięcie równoległe o 1–2°C. Gdy za zimno jest przy każdej pogodzie, podnieś je o tyle samo.
Zmieniaj jeden parametr naraz i czekaj. Budynek ma dużą bezwładność cieplną, a ogrzewanie podłogowe musi nagrzać masywną wylewkę, więc na efekt zmiany potrzeba zwykle dwóch, trzech dni.
Grzejniki reagują szybciej, ale i tu warto odczekać co najmniej dobę. Kilka zmian jednego wieczoru to najprostszy sposób, żeby zgubić się w nastawach.
Gdy dom trzyma temperaturę przy każdej pogodzie, spróbuj jeszcze raz delikatnie obniżyć linię. Często komfort zostaje ten sam, a pompa pracuje na chłodniejszej wodzie. Na tym etapie warto spisać ustawienia i zrobić zdjęcie ekranu sterownika, żeby w razie pomyłki łatwo do nich wrócić.
Część 5 z 5
Najczęstsze błędy przy pierwszym mrozie i kiedy wezwać wykonawcę
Pierwszy błąd to gwałtowne podnoszenie zadanej temperatury w pokojach. Dom i tak nagrzewa się w swoim tempie, a pompa przez wiele godzin pracuje na wyższej temperaturze, niż potrzeba.
Drugi to głębokie nocne obniżenia przy podłogówce. Wylewka wychładza się w nocy, a rano pompa musi ją nagrzać cieplejszą wodą, więc oszczędność bywa pozorna.
Trzeci błąd to wyłączanie ogrzewania w części pomieszczeń. Chłodne pokoje ściągają ciepło z sąsiednich, a instalacja traci równowagę. Więcej takich pułapek opisaliśmy w tekście o 5 błędach użytkowników gruntowej pompy ciepła.
Są też sytuacje, których nie rozwiąże żadna nastawa. Jeśli temperatura zasilania dochodzi do maksimum, a w domu wciąż jest za zimno, często włącza się grzałka elektryczna albo temperatura solanki z odwiertów spada wyraźnie poniżej wartości z projektu.
Wtedy trzeba sprawdzić dobór instalacji: moc pompy, długość odwiertów i sposób rozprowadzenia ciepła. O tym, czy dolne źródło może się wychłodzić, piszemy w artykule o wychładzaniu odwiertów pod pompę ciepła.
W takiej sytuacji najlepiej zadzwonić do wykonawcy, który projektował i uruchamiał instalację. Ma dokumentację, zna moc pompy, długość odwiertów i nastawy z rozruchu, więc szybko oceni, czy wystarczy korekta, czy potrzebna jest zmiana.
Jeśli dopiero planujesz gruntową pompę ciepła, zacznij od doboru mocy pompy i liczby odwiertów. Dobrze dobrana instalacja sprawia, że krzywa grzewcza ma przez całą zimę spokojną pracę.
Źródła (5)
IMGW-PIB: prognoza pogody na tydzień 06–12.11.2026, IEA: The Future of Heat Pumps, 2022, EUR-Lex: rozporządzenie delegowane (UE) nr 811/2013, etykiety energetyczne ogrzewaczy pomieszczeń, Fraunhofer ISE: Wärmepumpen heizen auch im Altbau klimafreundlich (komunikat z 3.11.2025), KB.pl: Pompa ciepła, ustawienie krzywej grzewczej (3.11.2026)
FAQ
Najczęstsze pytania
Co to jest krzywa grzewcza?
To ustawienie automatyki pompy ciepła, które określa temperaturę wody zasilającej instalację w zależności od temperatury na zewnątrz. Im zimniej na dworze, tym cieplejsza woda płynie do grzejników lub podłogówki.
Co zmienić, gdy przy mrozie w domu jest za zimno?
Zwiększ nachylenie krzywej o jeden krok i odczekaj co najmniej dobę przy grzejnikach albo dwa, trzy dni przy podłogówce. Jeśli za zimno jest przy każdej pogodzie, podnieś przesunięcie równoległe o 1–2°C.
Dlaczego niższa temperatura zasilania obniża rachunki?
Bo pompa ciepła pracuje tym sprawniej, im mniejsza jest różnica temperatur między dolnym źródłem a wodą w instalacji. Każdy stopień mniej oznacza mniej pracy sprężarki i mniej prądu na tę samą ilość ciepła.
Czy nocne obniżanie temperatury opłaca się przy pompie ciepła?
Przy ogrzewaniu podłogowym zwykle niewiele daje, bo rano pompa musi nagrzać wychłodzoną wylewkę cieplejszą wodą. Lepiej utrzymywać stałą, umiarkowaną temperaturę.
Kiedy wezwać wykonawcę, jeśli pompa nie grzeje przy mrozie?
Gdy temperatura zasilania dochodzi do maksimum, a w domu dalej jest za zimno, często włącza się grzałka albo solanka z odwiertów jest dużo zimniejsza niż w projekcie. Wtedy trzeba sprawdzić dobór pompy i dolnego źródła.
Powiązane artykuły
Sprawdź też
Policz sam
Redakcja

Przeczytane. Teraz policz cenę dla swojego domu
Odpowiedz na 5 krótkich pytań o swój dom. Dostaniesz 3 warianty z ceną pompy, odwiertów i montażu.
- Bez rejestracji
- Bez numeru telefonu
- Około 1 minuty








