Odwierty pod pompy ciepła — ile, jak głęboko i za ile
Dolne źródło to połowa sukcesu gruntowej pompy ciepła. Liczbę i głębokość sond dobieramy z mocy pompy i geologii działki, projektujemy PRG, wiercimy metodą dopasowaną do gruntu i oddajemy komplet z dokumentacją — w jednej umowie z montażem pompy.
Same odwierty możemy wykonać także jako osobne zlecenie. Ich liczbę i głębokość policzysz w kalkulatorze pomp ciepła — a w pobranej ofercie zobaczysz, ile w całej instalacji kosztuje dolne źródło.
Wynik w 60 sekund · liczba i głębokość odwiertów od razu w wycenie
- Dolne źródło
- 2 × 75 m
- Metry wiercenia
- 150 m
- Moc pompy
- 6 kW
- Komplet z montażem
- od 83 158 zł
Założenia: budynek do 10 lat, 4 mieszkańców, ogrzewanie podłogowe. Cena brutto za komplet (odwierty, pompa, zasobnik, bufor, montaż, dokumentacja), stan na sierpień 2026.
Projekt PRG i zgłoszenie
formalności po naszej stronie
Odwierty z sondami
metoda dobrana do gruntu
Dobiegi i rozdzielacz
do kotłowni, z glikolem
Jedna umowa z montażem
odpowiedzialność za całość
Ile odwiertów potrzebuje dom
Punktem wyjścia nie jest metraż, tylko moc pompy dobrana ze strat ciepła budynku. Grunt ma oddać to, czego pompa nie wytwarza sama: przy sprawności COP około 4 trzy czwarte energii grzewczej pochodzi z ziemi. Tę moc dzieli się przez wydajność cieplną gruntu (dla typowych gruntów w Polsce przyjmuje się rząd 40–50 W na metr sondy wg VDI 4640) i wychodzi łączna długość sond.
Potem długość rozkłada się na otwory. W praktyce pojedyncza sonda nie przekracza 100 m — głębsze odwierty wchodzą pod nadzór górniczy i podnoszą koszt bardziej niż drugi otwór. Dlatego dom 140 m² dostaje zwykle dwie sondy, dom 250 m² — trzy. Popularna zasada „1 m² domu ≈ 1 m odwiertu" to dobry szacunek dla nowego, ocieplonego budynku; stary dom o tej samej powierzchni potrzebuje wyraźnie więcej metrów, a niedobór metrów mści się wychłodzeniem gruntu po kilku sezonach.
W wycenie Profivo dolne źródło jest przypisane do konkretnego wariantu mocy pompy, więc liczbę i głębokość odwiertów widzisz od razu — a ostateczny układ potwierdza analiza geologii działki w projekcie robót geologicznych.
| Dom | Pompa | Dolne źródło | Komplet od |
|---|---|---|---|
| 100 m² | 6 kW | 2 × 75 m150 m łącznie | 83 158 zł |
| 140 m² | 6 kW | 2 × 75 m150 m łącznie | 83 158 zł |
| 180 m² | 8 kW | 2 × 100 m200 m łącznie | 90 135 zł |
| 250 m² | 12 kW | 3 × 100 m300 m łącznie | 109 847 zł |
Wariant Optimum, budynek do 10 lat, 4 mieszkańców, ogrzewanie podłogowe; ceny brutto za całą instalację z montażem, stan na sierpień 2026. Liczby liczy ten sam system, który obsługuje kalkulator — pełny cennik według metrażu i kwoty po dofinansowaniu: cennik gruntowych pomp ciepła.
Jak przebiega wykonanie dolnego źródła
Dobór mocy i dolnego źródła
Straty ciepła budynku → wariant mocy pompy → liczba i głębokość sond. Wynik widzisz już w kalkulatorze, potwierdza go analiza gruntu.
Projekt Robót Geologicznych
Geolog opisuje warstwy, poziomy wodonośne i układ otworów. Zgłoszenie do starosty — 30 dni na sprzeciw, potem można wiercić.
Wiercenie i sondy
Metoda dobrana do gruntu (płuczkowa lub udarowa), sondy PE w otworze, wypełnienie żwirowo-bentonitowe albo termocement, próba ciśnieniowa.
Dobiegi, rozdzielacz, dokumentacja
Rurociągi do budynku, rozdzielacz lub studzienka, napełnienie glikolem. Dokumentacja powykonawcza trafia do starostwa w 6 miesięcy.
Metoda wiercenia
W glinach, piaskach i iłach — czyli w większości polskich działek — wierci się metodą płuczkową: płuczka bentonitowa stabilizuje ściany otworu i wynosi urobek, praca idzie szybko i równo. Potrzebny jest dostęp do wody (kilka tysięcy litrów na otwór). Gdy pod narzędziem pojawia się granit, dolomit czy bazalt, wchodzi młotek dolny — metoda udarowa, wolniejsza i droższa, ale jedyna skuteczna w skale. O metodzie rozstrzyga geologia w PRG, nie cennik.
Sondy i wypełnienie
Do otworu trafia sonda pionowa z polietylenu, a przestrzeń wokół niej — wypełnienie. Standardem jest mieszanka żwirowo-bentonitowa: dobry kontakt cieplny przy rozsądnym koszcie. Termocement, zaczyn o podwyższonej przewodności, stosuje się tam, gdzie trzeba szczelnie odciąć warstwy wodonośne — przy ujęciach wody, samowypływie albo na wymóg PRG; w ofercie to opcja za dopłatą, liczona od metrów. Każdą sondę zamyka próba ciśnieniowa.
Dobiegi i rozdzielacz
Od otworów do budynku biegną rurociągi w wykopie poniżej strefy przemarzania. Pętle spina rozdzielacz w kotłowni albo studzienka w gruncie — ta druga sprowadza przez fundament tylko dwie rury. Całość napełnia się glikolem i odpowietrza; rotametry na rozdzielaczu pozwalają wyrównać przepływ, gdy sond jest więcej niż dwie.
Co wymaga prawo i kto to załatwia
- Sondy głębsze niż 30 m podlegają Prawu geologicznemu i górniczemu. Otwory do 30 m poza obszarami górniczymi są spod ustawy wyłączone (art. 3 pkt 2) — ale w praktyce sondy pod pompę sięgają głębiej.
- Projekt Robót Geologicznych zgłasza się staroście; organ ma 30 dni na sprzeciw (art. 85 PGiG). Brak sprzeciwu = można wiercić. Projekt nie jest zatwierdzany decyzją.
- Odwierty głębsze niż 100 m wymagają planu ruchu zakładu górniczego i nadzoru — dlatego projektujemy kilka krótszych sond zamiast jednej bardzo głębokiej.
- Po zakończeniu prac w ciągu 6 miesięcy składa się dokumentację powykonawczą. Odwierty nie wymagają pozwolenia na budowę ani pozwolenia wodnoprawnego, jeśli nie pobierają wody.
- PRG, zgłoszenie, nadzór i dokumentację powykonawczą wykonujemy w ramach umowy — w cenie kompletu, bez osobnych zleceń u geologa.
Stan prawny na sierpień 2026; terminy z ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Harmonogram sezonu z tym 30-dniowym oknem rozpisaliśmy w poradniku o terminie odwiertów przed zimą.
Czego potrzebuje wiertnica
- Rozstaw sond: 6 m przy głębokości do 70 m, 8 m przy 70–100 m, co najmniej 8 % głębokości powyżej. Od fundamentów minimum 3 m, od granicy działki 2 m.
- Dojazd dla sprzętu na podwoziu gąsienicowym i plac roboczy przy każdym punkcie wiercenia. Najwygodniej przed kostką, tarasem i ogrodem — ale zagospodarowana posesja też nie zamyka tematu, wymaga tylko dokładniejszego ustawienia.
- Dostęp do wody przy metodzie płuczkowej i miejsce na urobek (wywożony po zakończeniu).
- Uzgodniona trasa dobiegów do kotłowni: przejście przez fundament albo studzienka rozdzielaczowa na zewnątrz.
- Jeśli działkę dopiero wybierasz — bezpłatna analiza działki pokaże ukształtowanie terenu i warstwy gruntu z najbliższego odwiertu archiwalnego.
Co składa się na cenę dolnego źródła
Nie podajemy stawki za metr — sama stawka nie mówi nic o koszcie instalacji. Wyceniamy komplet, bo tylko tak liczby są porównywalne. Oto, co realnie porusza cenę:
Łączne metry sond
Wynikają z mocy pompy, a ta ze strat ciepła. Stary, słabo ocieplony dom potrzebuje więcej metrów niż nowy o tym samym metrażu.
Liczba otworów
Każdy dodatkowy otwór to własny dobieg i większy rozdzielacz. Dlatego dwie sondy po 90 m bywają tańsze niż trzy po 60 m.
Geologia i metoda
Skała pod narzędziem oznacza metodę udarową — wolniejszą i droższą. Stawki wiercenia różnią się między regionami, kalkulator liczy je po kodzie pocztowym.
Wypełnienie
Żwirowo-bentonitowe jest w cenie. Termocement, gdy wymaga go PRG lub warunki wodne, dolicza się od metrów odwiertu.
Dokumentacja
Projekt robót geologicznych, zgłoszenie, nadzór i dokumentacja powykonawcza — stałe pozycje niezależne od metrów.
Termin i logistyka
Dojazd, utwardzenie, dostęp do wody i sezon. Latem kolejki są dłuższe; zima nie wyklucza wiercenia, wyklucza je rozmokły, grząski teren.
Wykonane odwierty z datą i miejscem
Wszystkie realizacje →
Odwierty pod pompy ciepła w Twoim województwie
Warunki geologiczne, archiwalne odwierty z bazy CBDG i realizacje z okolicy — osobna strona dla każdego województwa.
Najczęstsze pytania o odwierty
Liczba i głębokość sond wynika z mocy dobranej pompy, a moc — ze strat ciepła budynku. Według cennika Profivo (stan na sierpień 2026) dom 140 m² w standardzie do 10 lat dostaje w wariancie Optimum pompę 6 kW i dolne źródło 2 × 75 m, czyli 150 metrów wiercenia. Orientacyjna zasada „1 m² domu ≈ 1 m sondy" daje punkt wyjścia, ale ostateczny układ ustala Projekt Robót Geologicznych na podstawie przewodności cieplnej gruntu na działce.
Podajemy cenę kompletu, nie stawkę za metr — sama stawka nie mówi nic o koszcie instalacji, bo o nim decydują łączne metry, liczba otworów (dobiegi i rozdzielacz rosną z każdym), metoda wiercenia i dokumentacja. Kompletna instalacja dla domu 140 m² — odwierty, dobiegi, rozdzielacz, pompa, zasobnik, bufor, montaż, PRG i dokumentacja powykonawcza — kosztuje od 83 158 zł brutto w wariancie Optimum. Dokładną cenę dla swojego domu i kodu pocztowego policzysz w kalkulatorze w 60 sekund — a w pobranej ofercie pozycje dolnego źródła (odwierty, dobiegi, rozdzielacz) są wyszczególnione. Same odwierty wykonujemy też jako osobne zlecenie.
Pozwolenia nie, ale przy sondach głębszych niż 30 m obowiązuje Prawo geologiczne i górnicze: Projekt Robót Geologicznych zgłasza się staroście, który ma 30 dni na wniesienie sprzeciwu (art. 85 PGiG) — po tym terminie można wiercić. Otwory do 30 m poza obszarami górniczymi są spod ustawy wyłączone (art. 3 pkt 2). Odwierty głębsze niż 100 m wymagają dodatkowo planu ruchu zakładu górniczego i nadzoru. Po zakończeniu prac w ciągu 6 miesięcy składa się dokumentację powykonawczą. Wszystkie te dokumenty przygotowujemy w ramach umowy.
W miękkich gruntach — glinach, piaskach, iłach — najczęściej metodą płuczkową z płuczką bentonitową, która stabilizuje ściany otworu i wynosi urobek. Tam, gdzie pod narzędziem pojawia się twarda skała (granit, dolomit, bazalt), potrzebny jest młotek dolny, czyli metoda udarowa — wolniejsza i droższa, ale jedyna skuteczna. O metodzie decyduje geologia działki opisana w PRG, nie cennik.
Standardem jest mieszanka żwirowo-bentonitowa — dobry kontakt cieplny sondy z gruntem przy rozsądnym koszcie. Termocement, czyli zaczyn o podwyższonej przewodności cieplnej, stosuje się tam, gdzie trzeba szczelnie odizolować warstwy wodonośne: w pobliżu ujęć wody, przy samowypływie albo gdy wymaga tego PRG. W ofercie jest opcją za dopłatą, liczoną od metrów odwiertu.
Praktyka branżowa: 6 m między sondami do 70 m głębokości, 8 m przy sondach 70–100 m i co najmniej 8 % głębokości przy dłuższych; minimum 3 m od fundamentów i 2 m od granicy działki. Zbyt gęsty układ wychładza grunt i obniża moc pompy, zbyt rzadki niepotrzebnie wydłuża dobiegi.
Tak, choć najwygodniej wiercić przed kostką, tarasem i ogrodem. Na istniejącej posesji potrzebne są: dojazd dla sprzętu na podwoziu gąsienicowym, plac roboczy przy punkcie wiercenia, dostęp do wody przy metodzie płuczkowej i uzgodniona trasa dobiegów do budynku. Te warunki sprawdzamy przed wyceną końcową.
Mogą, jeśli dolne źródło jest za krótkie w stosunku do mocy pompy albo pominięto parametry gruntu — wtedy temperatura glikolu spada z sezonu na sezon, a pompa wspomaga się grzałką. Właściwie dobrane metry z zapasem i chłodzenie pasywne latem (oddaje ciepło z domu do gruntu) utrzymują równowagę przez dziesięciolecia.
Liczba i głębokość odwiertów w 60 sekund
Metraż, wiek budynku, liczba mieszkańców i kod pocztowy — kalkulator dobiera pompę i dolne źródło dla Twojego regionu, bez podawania numeru telefonu.