Dofinansowanie do gruntowej pompy ciepła

Zależy od Twojej sytuacji. Przy budowie nowego domu program Moje Ciepło daje do 21 000 zł dotacji. Przy wymianie starego kotła na paliwo stałe w istniejącym domu program Czyste Powietrze pokrywa do 40%, 70% lub nawet 100% kosztów netto — na samą wymianę źródła z gruntową pompą to maksymalnie 34 840 zł (poziom podstawowy) lub 60 970 zł (poziom podwyższony). Jeśli dom wymaga też docieplenia, maksima rosną: do 54 040 zł i 94 570 zł przy zapotrzebowaniu 80–140 kWh/(m²·rok), a powyżej 140 kWh — do 68 040 zł, 119 070 zł i 170 100 zł na poziomie najwyższym. Do tego dochodzi ulga termomodernizacyjna: do 53 000 zł odliczenia od dochodu na podatnika.

Tak — i to jest duża przewaga gruntowej pompy ciepła. W Czystym Powietrzu dolne źródło ciepła (odwierty wraz z pracami gruntowymi) ma własny, osobny limit dotacji: 8 000 zł na poziomie podstawowym, 14 000 zł na podwyższonym i 20 000 zł na najwyższym — niezależnie od limitu na samą pompę. W programie Moje Ciepło kosztem kwalifikowanym jest samo wykonanie odwiertów, a obok nich wymagana dokumentacja geologiczna — choć przy typowej instalacji limit 21 000 zł i tak wyczerpuje się wcześniej. W uldze termomodernizacyjnej odwierty rozliczysz jako infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania pompy ciepła.

Tak — oba programy mają zamknięty budżet i termin, a Czyste Powietrze pokazało już, jak to wygląda w praktyce: przyjmowanie wniosków zostało wstrzymane 28 listopada 2024 r. i wznowione dopiero 31 marca 2025 r., po reformie programu. Obecna odsłona ma 10 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego, a zobowiązania wobec beneficjentów będą podejmowane do 31 grudnia 2027 r. Moje Ciepło dysponuje budżetem 600 mln zł, a nabór, przedłużony o dwa miesiące, trwa do 26 lutego 2027 r. albo do wyczerpania środków — decyduje to, co nastąpi wcześniej. Osobno zmieniają się zasady: od 2027 r. Czyste Powietrze nie będzie już wspierać ogrzewania elektrycznego innego niż pompy ciepła. Wniosek praktyczny jest prosty: o dotacji warto myśleć razem z terminem inwestycji, a nie w bliżej nieokreślonej przyszłości.

Programy premiują efektywność. W Moim Cieple gruntowa pompa dostaje do 21 000 zł, a powietrzna do 7 000 zł — trzy razy mniej. W Czystym Powietrzu limit na gruntową pompę to 18 000–45 000 zł (plus osobne 8 000–20 000 zł na odwierty), podczas gdy powietrze/woda ma 14 080–35 200 zł i żadnego wsparcia na dolne źródło, bo go nie potrzebuje — ale to właśnie dolne źródło daje gruntowej pompie najwyższą efektywność i najniższe rachunki przez dziesięciolecia.

Tak. Zasada jest prosta: w uldze odliczasz tylko tę część wydatków, której nie pokryła dotacja. Przykład: wymiana źródła ciepła w istniejącym domu, dotacja z Czystego Powietrza 34 840 zł — pozostałe koszty (do limitu 53 000 zł na podatnika) odliczasz od dochodu w PIT. Małżonkowie mają dwa osobne limity, łącznie do 106 000 zł. Nie da się natomiast łączyć Czystego Powietrza z Moim Ciepłem — pierwszy dotyczy istniejących domów, drugi nowo budowanych.

Najważniejszy warunek jest jeden i często się o nim zapomina: dom musi być ogrzewany źródłem na paliwo stałe poniżej klasy 5 (wg normy EN 303-5), a przy inwestycji wszystkie takie źródła znikają. Jeśli masz kocioł gazowy, olejowy, ogrzewanie elektryczne albo kocioł co najmniej klasy 5, program sfinansuje Ci wyłącznie termomodernizację — na samą pompę zostaje wtedy ulga termomodernizacyjna. Poza tym: musisz być właścicielem lub współwłaścicielem domu (lub lokalu z wyodrębnioną księgą wieczystą) od co najmniej 3 lat. Od 20 lipca 2026 są wyjątki — przy spadku i zasiedzeniu okres nie obowiązuje wcale, a przy min. 50% udziałów nabytych od rodziców lub dziadków (zakup, darowizna, umowa o dożywocie) wystarczy rok. Obowiązkowy jest audyt energetyczny przed inwestycją i świadectwo charakterystyki energetycznej po niej. Pompa musi znajdować się na liście ZUM w dniu wystawienia faktury. Dotacja przysługuje raz — jeden beneficjent może z niej skorzystać tylko na jeden budynek.

Nabór trwa w trybie ciągłym do 26 lutego 2027 r. (NFOŚiGW przedłużył go o dwa miesiące, pierwotnie kończył się 31 grudnia 2026 r.) — albo do wyczerpania budżetu programu, który wynosi 600 mln zł. Jeśli budujesz dom i planujesz gruntową pompę ciepła, warto złożyć wniosek wcześniej: dotacja wymaga świadectwa z zapotrzebowaniem na nieodnawialną energię pierwotną EP nie wyższym niż 55 kWh/(m²·rok), co nowe domy w standardzie WT2021 zwykle spełniają właśnie dzięki pompie gruntowej.

Nie — dotacje z programów NFOŚiGW i wojewódzkich funduszy ochrony środowiska są zwolnione z podatku dochodowego. Pamiętaj tylko, że kwoty pokrytej dotacją nie odliczysz już w uldze termomodernizacyjnej, a jeśli dotację otrzymasz po roku, w którym skorzystałeś z ulgi, doliczysz zwróconą część w kolejnym zeznaniu.