Gruntowe pompy ciepła +57%: co ten skok oznacza dla terminu odwiertu pod pompę ciepła jesienią

Gruntowe pompy ciepła +57%: co pokazują dane PORT PC za I półrocze 2026

Na początku sierpnia PORT PC pokazał wyniki rynku za pierwsze sześć miesięcy 2026 roku. Sprzedaż pomp ciepła do centralnego ogrzewania, raportowana przez producentów i importerów do hurtowni oraz instalatorów, wzrosła o 18 procent rok do roku. W samym drugim kwartale dynamika przyspieszyła do 22 procent.

Najszybciej rósł segment gruntowy, czyli urządzenia solanka-woda i woda-woda. Ich sprzedaż zwiększyła się o 57 procent w pierwszym półroczu, a w drugim kwartale o 77 procent. Żaden inny segment nie zbliżył się do tego tempa.

W liczbach bezwzględnych to wciąż niewielka część rynku. Do hurtowni i instalatorów trafiło około 4 tys. gruntowych pomp ciepła i około 32 tys. urządzeń powietrze-woda do ogrzewania budynków, łącznie około 36 tys. sztuk. PORT PC zastrzega, że część z nich mogła zostać zamontowana z zapasów magazynowych, więc nie jest to licznik zakończonych instalacji.

Prognoza na cały 2026 rok zakłada około 9,9 tys. gruntowych pomp ciepła, około 71 tys. urządzeń powietrze-woda do ogrzewania i około 3,7 tys. pomp przeznaczonych wyłącznie do ciepłej wody. Razem daje to około 85 tys. sztuk w trzech segmentach monitorowanych przez organizację.

Paweł Lachman, prezes PORT PC, studzi przy tym nastroje: to początek odbudowy rynku po trudnych latach, a nie powrót do rekordowych poziomów z 2022 roku. Dla osoby planującej inwestycję ważniejsze jest jednak co innego. Ten sam wzrost popytu, który cieszy branżę, jest tym, co przesuwa termin odwiertu pod pompę ciepła w kalendarzu wykonawców.

Dlaczego akurat dolne źródło rośnie szybciej niż reszta rynku

Pierwszy powód to rachunek za prąd. Od 1 stycznia 2026 roku cena energii w taryfach zatwierdzonych przez Prezesa URE dla gospodarstw domowych wynosi średnio 495,16 zł/MWh, czyli mniej niż w taryfach na 2025 rok. Równocześnie taryfa dystrybucyjna poszła w górę średnio o 9,36 procent.

Efekt netto opisuje sam regulator: dla grupy G11, z której korzysta blisko 90 procent gospodarstw domowych, przeciętny miesięczny wzrost rachunku sięga około 3 procent. Przy ogrzewaniu prądem każda zmiana relacji cen przekłada się jednak na koszt sezonu mocniej niż przy zużyciu rzędu 1,8 MWh rocznie, stąd większe zainteresowanie źródłem o wyższej sprawności. Tło cenowe rozbieramy szerzej we wpisie o tym, jak ceny prądu w 2026 wpływają na opłacalność gruntowej pompy.

Drugi powód jest fizyczny. Dolne źródło w postaci kolektora pionowego pracuje przy temperaturze gruntu, która zimą nie spada razem z powietrzem, więc COP układu jest stabilniejszy w najzimniejszych tygodniach. To ta różnica, którą opisujemy w porównaniu gruntowej pompy ciepła z powietrzną.

Trzeci powód to lato. Odwierty pozwalają na chłodzenie pasywne, w którym sonda odbiera nadmiar ciepła z budynku i oddaje go do gruntu, co przy upalnych sezonach staje się realnym argumentem zakupowym. Skutki takiej pracy dla zimy opisaliśmy przy okazji chłodzenia i ładowania gruntu przed sezonem.

Czwarty powód to pieniądze publiczne z terminem końcowym. Program Moje Ciepło przyjmuje wnioski w trybie ciągłym do 31 grudnia 2026 roku albo do wyczerpania puli, a dla gruntowych pomp ciepła maksymalna kwota dotacji jest wyższa niż dla pozostałych typów urządzeń.

PORT PC dodaje przy tym zastrzeżenie, które warto czytać dosłownie: odbudowa rynku jest krucha, a same dotacje do pojedynczych urządzeń nie wystarczą bez lepszej relacji cen energii elektrycznej do paliw kopalnych i przewidywalnych warunków inwestowania.

Jak wzrost popytu przekłada się na termin odwiertu pod pompę ciepła

Kolektor pionowy różni się od pompy powietrznej jednym: między decyzją a uruchomieniem stoi robota, której nie da się przyspieszyć zamówieniem kolejnego urządzenia z hurtowni. Wiertnica musi wejść na działkę, a liczba ekip wiertniczych w kraju nie rośnie w tempie 57 procent rocznie.

Do tego dochodzi papier. Prace prowadzi się na podstawie projektu robót geologicznych, który trafia do starosty, a zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót następuje dopiero po zakończeniu tej procedury. Kolejność jest sztywna, co szczegółowo rozkładamy we wpisie o dokumentacji geologicznej pod pompę ciepła.

Równolegle biegnie wątek elektryczny. Zwiększenie mocy przyłączeniowej u operatora ma własny tryb i własne terminy, niezależne od tego, kiedy wolna jest ekipa wiertnicza. Dlaczego ten wniosek bywa pilniejszy od samego odwiertu, tłumaczymy osobno przy mocy przyłączeniowej pod gruntową pompę ciepła.

Realny harmonogram składa się więc z kilku elementów, które tylko częściowo da się prowadzić równolegle:

• rozpoznanie warunków gruntowych i dobór dolnego źródła,
• procedura z projektem robót geologicznych,
• wolny termin ekipy wiertniczej,
• wykonanie odwiertów i podłączenie poziomu rozdzielczego,
• montaż jednostki wewnętrznej, próby i rozruch,
• formalności dotacyjne i rozliczenie.

Termin odwiertu pod pompę ciepła jest w tym łańcuchu ogniwem najmniej elastycznym, bo zależy od zasobu, którego nie kupuje się od ręki. Sierpień i wrzesień to w praktyce ostatnie okno, w którym całość da się poukładać bez wchodzenia w środek sezonu grzewczego. Co zmienia opóźnienie o kilka tygodni, pokazujemy we wpisie o terminie odwiertów przed zimą.

Co wejście w sezon grzewczy robi z pracami na działce

Mróz sam w sobie nie zatrzymuje wiertnicy. Problemem bywa dojazd ciężkiego sprzętu po rozmiękłym gruncie, praca z płuczką przy ujemnych temperaturach i zamarznięta wierzchnia warstwa przy wykopie pod poziom rozdzielczy.

Jesienne opady zmieniają nośność terenu szybciej niż spadek temperatury. To one najczęściej decydują o tym, czy prace idą zgodnie z planem, czy czekają na przeschnięcie działki. Granice, przy których zima realnie blokuje roboty, opisaliśmy w tekście o odwiertach geotermalnych przy mrozach.

Znaczenie ma też stan samego budynku. Jeśli nie działa w nim jeszcze żadne źródło ciepła, prace w nieogrzewanym pomieszczeniu technicznym prowadzi się inaczej i wolniej niż we wrześniu.

Osobna sprawa to teren wokół. Po przejeździe sprzętu zostają koleiny i obszar do odtworzenia, a jesienią trawa nie odbije do wiosny. Jak wygląda działka po zakończeniu prac, pokazujemy we wpisie o tym, co zostaje widoczne po odwiertach.

Liczy się również pierwszy sezon pracy układu. Grunt wokół sond stabilizuje się po wykonaniu odwiertów, a rozruch przeprowadzony w listopadzie daje mniej miejsca na spokojną regulację niż rozruch wrześniowy.

Planując prace na ostatni kwartał roku, łatwo przeoczyć, ile z tego okresu wypada poza dniami roboczymi. Kto liczy własne okno czasowe do końca grudnia, znajdzie to w kalendarzu dni wolnych i długich weekendów.

Ile to kosztuje i co przesądza o cenie przy takim popycie

Koszt gruntowej pompy ciepła rozkłada się na dwie części: urządzenie z osprzętem w budynku oraz dolne źródło. To druga część odpowiada za większość rozrzutu cen między ofertami, bo zależy od geologii, sumy metrów odwiertu i sposobu wykonania.

Liczba i głębokość otworów wynikają z obliczonego zapotrzebowania budynku i z parametrów gruntu, a nie z metrażu domu. Dlaczego to rozróżnienie ma znaczenie dla ceny, tłumaczymy przy doborze mocy i liczby odwiertów. Orientacyjny zakres dla konkretnego przypadku daje kalkulator wyceny.

Przy porównywaniu ofert rozstrzyga zakres: dokumentacja, rura i materiał wypełniający, doprowadzenie do budynku, montaż, rozruch. Różnice w tym, co oferta obejmuje, potrafią być większe niż różnice w cenie jednostkowej metra.

Po stronie wsparcia publicznego obowiązują twarde warunki. Moje Ciepło to dotacja do 30 procent albo do 45 procent kosztów kwalifikowanych, nie więcej niż 21 tys. zł na jedną inwestycję, przy budżecie programu do 600 mln zł i naborze prowadzonym do 31 grudnia 2026 roku lub do wyczerpania środków.

Program stawia też wymagania sprzętowe i dokumentowe: klasa efektywności energetycznej minimum A++ dla temperatury zasilania 55 stopni, a wśród załączników pojawia się dokumentacja geologiczna dla gruntowej pompy ciepła. O przyznaniu dotacji rozstrzyga NFOŚiGW, a sama ocena wniosku według kryteriów dostępu i jakościowych może zająć do 60 dni od jego rejestracji. Szczegóły domykania programu zebraliśmy we wpisie o końcu Mojego Ciepła w grudniu 2026.

Rosnący popyt nie zmienia arytmetyki inwestycji, zmienia za to kolejność zdarzeń. Przy tempie wzrostu, jakie pokazało pierwsze półrocze, termin odwiertu pod pompę ciepła i termin złożenia dokumentów zaczynają się nakładać, a razem wyznaczają, czy układ ruszy jeszcze w tym sezonie grzewczym.

Źródła: Prezes URE zatwierdził taryfy na sprzedaż i dystrybucję energii elektrycznej na 2026 r., Moje Ciepło (NFOŚiGW) – o programie, warunki i terminy naboru, Państwowy Instytut Geologiczny – Ekspert odpowiada: prawo geologiczne i górnicze, Polacy znów kupują pompy ciepła. Dane PORT PC za I półrocze 2026 (Portal Samorządowy), Sprzedaż pomp ciepła w I półroczu wzrosła o 18% rok do roku (Portal Komunalny)