Udostępnij

Zima 2025/2026 to fala silnych mrozów dochodzących do -25°C. W takich warunkach gruntowa pompa ciepła, potocznie zwana też „głębinową”, zwykle ma wyraźną przewagę nad powietrznymi monoblokami i splitami.

Gruntowa pompa ciepła i stabilny grunt zimą 2026

Dolne źródło gruntowej pompy ciepła siedzi głęboko pod trawnikiem, w odwiertach pionowych z sondami gruntowymi zalanymi glikolem. W warstwach gruntu wykorzystywanych przez wymiennik gruntowy pionowy temperatura kręci się zwykle wokół kilku stopni powyżej zera nawet przy długotrwałych mrozach na powierzchni. Dzięki temu różnica temperatur między dolnym źródłem ciepła a instalacją grzewczą jest niewielka, a COP gruntowej pompy ciepła pozostaje wysokie także wtedy, gdy na dworze jest -15 czy -25°C. Zimę 2025/2026 długoterminowe prognozy IMGW opisywały jako zbliżoną do normy, ale bardzo zimny styczeń, z częstym mrozem i epizodami spadków temperatury poniżej -15°C w wielu regionach Polski dał się we znaki użytkownikom powietrznych pomp ciepła. W takich warunkach swoją przewagę pokazały gruntowe pompy ciepła, stabilny grunt pracuje jak spokojny magazyn energii, podczas gdy powietrze potrafi w kilka godzin przejść z +3 do -12°C. Długość odwiertów pod pompy ciepła, dobór układu odwiertów pionowych i uwzględnienie parametrów gruntu (w tym przewodności cieplnej gruntu – tzw. lambda) zawsze powinny wynikać z obliczeń i lokalnej geologii pod pompę ciepła, a nie z ogólnej „tabelki”. Kto chce wgryźć się w temat, może zajrzeć do tekstu o tym, jak działa gruntowa pompa ciepłagruntowa pompa ciepła a duże mrozy, gdzie dolne źródło ciepła pokazano już na konkretnych przykładach. W wielu przypadkach warto to omówić z zespołem Profivo, który zna typowe profile gruntu z praktyki odwiertów.

Monoblok powietrzny a gruntowa pompa ciepła w mrozie

Monoblok powietrzny zasysa zimne powietrze prosto z zewnątrz, a wymiennik lamelowy potrafił pracować godzinami przy temperaturach znacznie poniżej zera. W takich warunkach powietrzna pompa ciepła typu monoblok musi odszraniać wymiennik – wchodzi w cykle defrost, na chwilę „odwraca” pracę, pobiera ciepło z instalacji i obniża chwilowo temperaturę w domu. To naturalne zjawisko, ale realnie obniża efektywność. Dane z testów i analiz pokazują, że przy około -10°C wiele powietrznych monobloków pracuje z COP w okolicach 1,5–2,5, podczas gdy gruntowa pompa ciepła z dolnym źródłem na glikolu przy temperaturze gruntu powyżej 0°C nadal potrafi mieć COP w okolicach 4 i więcej. To oznacza, że w najzimniejszych tygodniach zima 2026 może mocno uwydatnić różnicę w rachunkach za prąd. Do szerszego porównania warto sięgnąć po tekst gruntowa pompa ciepła vs powietrzna, a o roli zbiornika buforowego w takim układzie sporo mówi artykuł bufor ciepła przy pompie ciepła. Przy bardziej wymagających budynkach i zapowiadanych mrozach bezpieczniej przeanalizować scenariusze pracy monobloku wspólnie z ekspertem Profivo, niż zakładać „na oko”, że wszystko zadziała idealnie.

Split powietrzny a odwierty pod gruntową pompę ciepła

Split powietrzny rozdziela układ na jednostkę zewnętrzną z czynnikiem chłodniczym i moduł wewnętrzny w kotłowni. Nie ma wody na zewnątrz, więc przy mrozie ryzyko zamarznięcia instalacji jest mniejsze niż w klasycznym monobloku, ale sercem systemu dalej jest wymiennik, który zimą 2026 będzie oddawał ciepło przy zmiennej temperaturze powietrza – raz lekki plus, raz dwucyfrowy mróz. To wprost przekłada się na wahania COP i mocy grzewczej. Zestawiając to z odwiertami pod gruntową pompę ciepła, w wielu przypadkach widać bardzo inne podejście do dolnego źródła. Zamiast jednej jednostki na ścianie pojawia się układ kilku odwiertów pionowych, połączonych w sondy gruntowe i wymiennik gruntowy pionowy, dobrany do mocy pompy i przewodności cieplnej lokalnego gruntu. Odwiert pod sondę geotermalną w skale zachowa się inaczej niż w piaskach czy glinie, dlatego dobór długości odwiertów i całego układu odwiertów pionowych wymaga spokojnych obliczeń, a nie ogólnej „reguły metrażu”. Kto planuje sondy, może zajrzeć do poradnika odwierty pod gruntową pompę ciepła – koszt i etapy, a o tym, jak ilość odwiertów łączy się z doborem mocy, szerzej wyjaśniono w tekście jak dobrać moc pompy ciepła i liczbę sond. Przy ograniczonej działce czy trudnej geologii dobrym krokiem bywa krótka konsultacja z zespołem Profivo, zanim zapadnie decyzja „split czy gruntowa”.

Rachunki zimą 2026: COP gruntowej pompy ciepła

Zima 2025/2026 która się jeszcze nie skończyła pokazała że przewaga COP gruntowej pompy ciepła nad powietrzną monoblok czy split jest najbardziej widoczna. Analizy porównawcze pokazują, że roczny SCOP gruntowych pomp ciepła często mieści się w przedziale 4,5–5,5, podczas gdy powietrzne układy powietrze–woda osiągają zwykle SCOP około 3,5–4,5. W najzimniejszym miesiącu różnice bywają jeszcze większe – w przykładowych budynkach gruntowa instalacja zużywa nawet o połowę mniej energii elektrycznej niż powietrzna, głównie dlatego, że temperatura gruntu nie spada poniżej 0°C, a powietrze może spaść do -25°C a nawet niżej. Kto chce przełożyć to na własny dom, może skorzystać z wyliczeń pokazanych w artykule gruntowa pompa ciepła 140 m² – koszt 2026. Z kolei długoterminowe zachowanie dolnego źródła – w tym to, co się dzieje z odwiertami po latach pracy – opisano szerzej w tekście czy odwierty pod pompę ciepła mogą się wychłodzić. W praktyce każdy projekt wymaga osobnej analizy strat ciepła, rodzaju instalacji (podłogówka, grzejniki) i lokalnej geologii, dlatego te wartości lepiej traktować jako kierunkowe niż jako gotowy cennik rachunków.

Bezpieczeństwo i awarie: gruntowa pompa ciepła zimą

Z punktu widzenia bezpieczeństwa zimą 2026 gruntowa pompa ciepła ma jedną dużą przewagę: całe „życie” instalacji toczy się pod ziemią i w kotłowni. Brak jednostki zewnętrznej oznacza brak ryzyka mechanicznego uszkodzenia przez lód, spadający śnieg z dachu czy silny wiatr oraz brak hałasu wentylatora pod oknem sypialni przy nocnym mrozie. Dolne źródło ciepła to zamknięty obieg glikolu w sondach geotermalnych, zabezpieczony przed zamarznięciem odpowiednim stężeniem i poprawnym wypełnieniem otworu. Nie oznacza to, że gruntowa pompa ciepła jest „niezniszczalna”. Błędy w eksploatacji, zbyt agresywne obniżanie temperatury w domu, niewłaściwe nastawy czy brak serwisu potrafią w wielu przypadkach bardziej zaszkodzić niż sama zima. O typowych potknięciach użytkowników sporo mówi tekst 5 błędów użytkowników gruntowej pompy ciepła. Z kolei poprawne wypełnienie otworu i ewentualne użycie termocementu omówiono w artykule gruntowa pompa ciepła i termocement, co z punktu widzenia bezpieczeństwa wód i trwałości sond ma duże znaczenie. Powietrzne pompy ciepła monoblok i split mają swoje miejsce – zwłaszcza tam, gdzie odwierty pod pompy ciepła są utrudnione. Przy dłuższych mrozach, jakich można się spodziewać chociażby w lutym 2026, przewaga stabilnego dolnego źródła bywa jednak bardzo wyraźna. W razie wątpliwości warto przejść przez scenariusze awaryjne (przerwa w zasilaniu, nietypowa zima, rozbudowa instalacji) razem z ekspertami Profivo, którzy patrzą na instalację nie tylko „z katalogu”, ale i z perspektywy odwiertów w realnym terenie.

Udostępnij

Kalkulator wyceny