Profivo
Rury dolnego źródła wprowadzane do budynku podczas montażu gruntowej pompy ciepła
Ilustracja wygenerowana cyfrowo

Mróz -25°C: gdy gruntowa pompa ciepła nie zwalnia tempa

02 lutego 2026Zaktualizowano: 19 listopada 2026Redakcja Profivo6 min czytania
Udostępnij

Zima 2025/2026 przyniosła falę silnych mrozów dochodzących do -25°C. W takich warunkach gruntowa pompa ciepła, potocznie zwana też „głębinową”, zwykle ma wyraźną przewagę nad powietrznymi monoblokami i splitami.

W skrócie

Pompa gruntowaCOP przy około -10°C
ok. 4 i więcej
Powietrzny monoblokCOP przy około -10°C
ok. 1,5–2,5
Pompa gruntowaroczny SCOP
ok. 4,5–5,5
Pompa powietrznaroczny SCOP
ok. 3,5–4,5

Wartości kierunkowe z testów i analiz porównawczych. Każdy projekt wymaga osobnej analizy.

W tym wpisie: 5 części
  1. 1Gruntowa pompa ciepła i stabilny grunt zimą 2026
  2. 2Monoblok powietrzny a gruntowa pompa ciepła w mrozie
  3. 3Split powietrzny a odwierty pod gruntową pompę ciepła
  4. 4Rachunki zimą 2026: COP gruntowej pompy ciepła
  5. 5Bezpieczeństwo i awarie: gruntowa pompa ciepła zimą
  6. ?Najczęstsze pytania

Część 1 z 5

Gruntowa pompa ciepła i stabilny grunt zimą 2026

Dolne źródło gruntowej pompy ciepła siedzi głęboko pod trawnikiem, w odwiertach pionowych z sondami gruntowymi zalanymi glikolem. W warstwach gruntu wykorzystywanych przez wymiennik gruntowy pionowy temperatura kręci się zwykle wokół kilku stopni powyżej zera nawet przy długotrwałych mrozach na powierzchni.

Dzięki temu różnica temperatur między dolnym źródłem ciepła a instalacją grzewczą jest niewielka, a COP gruntowej pompy ciepła pozostaje wysokie także wtedy, gdy na dworze jest -15 czy -25°C.

Bardzo zimny styczeń

Zimę 2025/2026 długoterminowe prognozy IMGW opisywały jako zbliżoną do normy, ale bardzo zimny styczeń, z częstym mrozem i epizodami spadków temperatury poniżej -15°C w wielu regionach Polski dał się we znaki użytkownikom powietrznych pomp ciepła.

W takich warunkach swoją przewagę pokazały gruntowe pompy ciepła, stabilny grunt pracuje jak spokojny magazyn energii, podczas gdy powietrze potrafi w kilka godzin przejść z +3 do -12°C.

Kto chce wgryźć się w temat, może zajrzeć do tekstu o tym, jak działa gruntowa pompa ciepła oraz do artykułu o zachowaniu instalacji przy dużych mrozach, gdzie dolne źródło ciepła pokazano już na konkretnych przykładach.

Część 2 z 5

Monoblok powietrzny a gruntowa pompa ciepła w mrozie

Monoblok powietrzny zasysa zimne powietrze prosto z zewnątrz, a wymiennik lamelowy potrafił pracować godzinami przy temperaturach znacznie poniżej zera.

W takich warunkach powietrzna pompa ciepła typu monoblok musi odszraniać wymiennik – wchodzi w cykle defrost, na chwilę „odwraca” pracę, pobiera ciepło z instalacji i obniża chwilowo temperaturę w domu. To naturalne zjawisko, ale realnie obniża efektywność.

COP przy około -10°C

Dane z testów i analiz pokazują, że przy około -10°C wiele powietrznych monobloków pracuje z COP w okolicach 1,5–2,5, podczas gdy gruntowa pompa ciepła z dolnym źródłem na glikolu przy temperaturze gruntu powyżej 0°C nadal potrafi mieć COP w okolicach 4 i więcej.

To oznacza, że w najzimniejszych tygodniach zima mocno uwydatnia różnicę w rachunkach za prąd.

Przy bardziej wymagających budynkach i zapowiadanych mrozach bezpieczniej przeanalizować scenariusze pracy monobloku wspólnie z ekspertem Profivo, niż zakładać „na oko”, że wszystko zadziała idealnie.

Masz działkę na oku? Sprawdź ją za darmo — zdjęcia lotnicze, wysokości terenu i warstwy gruntu.

Część 3 z 5

Split powietrzny a odwierty pod gruntową pompę ciepła

Split powietrzny rozdziela układ na jednostkę zewnętrzną z czynnikiem chłodniczym i moduł wewnętrzny w kotłowni.

Nie ma wody na zewnątrz, więc przy mrozie ryzyko zamarznięcia instalacji jest mniejsze niż w klasycznym monobloku, ale sercem systemu dalej jest wymiennik, który zimą oddaje ciepło przy zmiennej temperaturze powietrza – raz lekki plus, raz dwucyfrowy mróz. To wprost przekłada się na wahania COP i mocy grzewczej.

Odwierty zamiast jednostki na ścianie

Zestawiając to z odwiertami pod gruntową pompę ciepła, w wielu przypadkach widać bardzo inne podejście do dolnego źródła.

Zamiast jednej jednostki na ścianie pojawia się układ kilku odwiertów pionowych, połączonych w sondy gruntowe i wymiennik gruntowy pionowy, dobrany do mocy pompy i przewodności cieplnej lokalnego gruntu.

Odwiert pod sondę geotermalną w skale zachowa się inaczej niż w piaskach czy glinie.

Dobór długości odwiertów i całego układu odwiertów pionowych wymaga spokojnych obliczeń, a nie ogólnej „reguły metrażu”.

Przy ograniczonej działce czy trudnej geologii dobrym krokiem bywa krótka konsultacja z zespołem Profivo, zanim zapadnie decyzja „split czy gruntowa”.

Część 4 z 5

Rachunki zimą 2026: COP gruntowej pompy ciepła

Zima 2025/2026 pokazała, że przewaga COP gruntowej pompy ciepła nad powietrzną – monoblok czy split – jest najbardziej widoczna właśnie w mrozie.

Analizy porównawcze pokazują, że roczny SCOP gruntowych pomp ciepła często mieści się w przedziale 4,5–5,5, podczas gdy powietrzne układy powietrze–woda osiągają zwykle SCOP około 3,5–4,5.

W najzimniejszym miesiącu różnice bywają jeszcze większe – w przykładowych budynkach gruntowa instalacja zużywa nawet o połowę mniej energii elektrycznej niż powietrzna, głównie dlatego, że grunt od około 10 m w głąb ma przez cały rok mniej więcej 10°C, a powietrze może spaść do -25°C, a nawet niżej.

ParametrGruntowa pompa ciepłaPowietrzna pompa ciepła (monoblok/split)
COP przy ok. -10°Cok. 4 i więcejok. 1,5–2,5
Roczny SCOPok. 4,5–5,5ok. 3,5–4,5
Zużycie energii w najzimniejszym miesiącuniższe, nawet o połowę mniejsze niż powietrznawyższe, nawet dwukrotnie większe niż gruntowa
Temperatura dolnego źródła / powietrzazwykle kilka stopni powyżej zeramoże spadać do -25°C i niżej

Wyliczenia dla własnego domu

Kto chce przełożyć to na własny dom, może skorzystać z wyliczeń pokazanych w artykule gruntowa pompa ciepła 140 m² – koszt 2026 albo sprawdzić orientacyjne kwoty w kalkulatorze.

Część 5 z 5

Bezpieczeństwo i awarie: gruntowa pompa ciepła zimą

Z punktu widzenia bezpieczeństwa zimą gruntowa pompa ciepła ma jedną dużą przewagę: całe „życie” instalacji toczy się pod ziemią i w kotłowni.

Brak jednostki zewnętrznej oznacza brak ryzyka mechanicznego uszkodzenia przez lód, spadający śnieg z dachu czy silny wiatr oraz brak hałasu wentylatora pod oknem sypialni przy nocnym mrozie.

Dolne źródło ciepła to zamknięty obieg glikolu w sondach geotermalnych, zabezpieczony przed zamarznięciem odpowiednim stężeniem i poprawnym wypełnieniem otworu.

Nie oznacza to, że gruntowa pompa ciepła jest „niezniszczalna”.

Błędy w eksploatacji, zbyt agresywne obniżanie temperatury w budynku, niewłaściwe nastawy czy brak serwisu potrafią w wielu przypadkach bardziej zaszkodzić niż sama zima.

O typowych potknięciach użytkowników sporo mówi tekst 5 błędów użytkowników gruntowej pompy ciepła.

Miejsce dla pompy powietrznej

Powietrzne pompy ciepła monoblok i split mają swoje miejsce – zwłaszcza tam, gdzie odwierty pod pompy ciepła są utrudnione. Przy dłuższych mrozach przewaga stabilnego dolnego źródła bywa jednak bardzo wyraźna.

W razie wątpliwości warto przejść przez scenariusze awaryjne (przerwa w zasilaniu, nietypowa zima, rozbudowa instalacji) razem z ekspertami Profivo, którzy patrzą na instalację nie tylko „z katalogu”, ale i z perspektywy odwiertów w realnym terenie.

FAQ

Najczęstsze pytania

Czy gruntowa pompa ciepła jest lepsza od powietrznej zimą 2025/2026?

W silnych mrozach dochodzących do -25°C gruntowa pompa ciepła zwykle ma wyraźną przewagę nad monoblokiem i splitem powietrznym, bo dolne źródło ciepła w gruncie utrzymuje temperaturę powyżej zera niezależnie od mrozu na powierzchni. Powietrzne pompy ciepła tracą efektywność przy spadkach temperatury i muszą wchodzić w cykle odszraniania, co chwilowo obniża temperaturę w domu.

Jaki COP mają gruntowe pompy ciepła w porównaniu do powietrznych przy dużym mrozie?

Przy około -10°C powietrzne monobloki pracują zwykle z COP w okolicach 1,5–2,5, a gruntowa pompa ciepła z dolnym źródłem na glikolu może mieć COP w okolicach 4 i więcej. W skali roku SCOP gruntowych pomp ciepła mieści się często w przedziale 4,5–5,5, a powietrznych układów powietrze-woda w przedziale 3,5–4,5.

Czy split powietrzny jest bezpieczniejszy zimą niż monoblok?

Split powietrzny nie ma wody na zewnątrz budynku, więc ryzyko zamarznięcia instalacji jest mniejsze niż w klasycznym monobloku. Nadal jednak jego wymiennik pracuje przy zmiennej temperaturze powietrza, co przekłada się na wahania COP i mocy grzewczej w trakcie mrozów.

Ile mogą wynosić różnice w zużyciu energii między pompą gruntową a powietrzną w najzimniejszym miesiącu?

W przykładowych budynkach w najzimniejszym miesiącu instalacja gruntowa może zużywać nawet o połowę mniej energii elektrycznej niż powietrzna. Wynika to z tego, że grunt od około 10 m w głąb ma przez cały rok mniej więcej 10°C, podczas gdy powietrze może osiągać nawet -25°C i mniej.

Czy gruntowa pompa ciepła może się zepsuć zimą?

Sama zima rzadko jest głównym problemem, bo dolne źródło to zamknięty obieg glikolu w sondach zabezpieczony przed zamarznięciem. Częściej szkodzą błędy eksploatacyjne użytkownika, zbyt agresywne obniżanie temperatury w budynku, niewłaściwe nastawy lub brak serwisu.

Redakcja

Redakcja Profivo

Zespół redakcyjny bloga Profivo.

Wydawca: Profivo, Wrocław · Regulamin serwisu

Udostępnij
Kalkulator Profivo

Przeczytane. Teraz policz cenę dla swojego domu

Odpowiedz na 5 krótkich pytań o swój dom. Dostaniesz 3 warianty z ceną pompy, odwiertów i montażu.

  • Bez rejestracji
  • Bez numeru telefonu
  • Około 1 minuty