Zima 2025/2026 przyniosła falę silnych mrozów dochodzących do -25°C. W takich warunkach gruntowa pompa ciepła, potocznie zwana też „głębinową”, zwykle ma wyraźną przewagę nad powietrznymi monoblokami i splitami.
W skrócie
- Pompa gruntowaCOP przy około -10°C
- ok. 4 i więcej
- Powietrzny monoblokCOP przy około -10°C
- ok. 1,5–2,5
- Pompa gruntowaroczny SCOP
- ok. 4,5–5,5
- Pompa powietrznaroczny SCOP
- ok. 3,5–4,5
Wartości kierunkowe z testów i analiz porównawczych. Każdy projekt wymaga osobnej analizy.
W tym wpisie: 5 części
Część 1 z 5
Gruntowa pompa ciepła i stabilny grunt zimą 2026
Dolne źródło gruntowej pompy ciepła siedzi głęboko pod trawnikiem, w odwiertach pionowych z sondami gruntowymi zalanymi glikolem. W warstwach gruntu wykorzystywanych przez wymiennik gruntowy pionowy temperatura kręci się zwykle wokół kilku stopni powyżej zera nawet przy długotrwałych mrozach na powierzchni.
Dzięki temu różnica temperatur między dolnym źródłem ciepła a instalacją grzewczą jest niewielka, a COP gruntowej pompy ciepła pozostaje wysokie także wtedy, gdy na dworze jest -15 czy -25°C.
Bardzo zimny styczeń
Zimę 2025/2026 długoterminowe prognozy IMGW opisywały jako zbliżoną do normy, ale bardzo zimny styczeń, z częstym mrozem i epizodami spadków temperatury poniżej -15°C w wielu regionach Polski dał się we znaki użytkownikom powietrznych pomp ciepła.
W takich warunkach swoją przewagę pokazały gruntowe pompy ciepła, stabilny grunt pracuje jak spokojny magazyn energii, podczas gdy powietrze potrafi w kilka godzin przejść z +3 do -12°C.
Kto chce wgryźć się w temat, może zajrzeć do tekstu o tym, jak działa gruntowa pompa ciepła oraz do artykułu o zachowaniu instalacji przy dużych mrozach, gdzie dolne źródło ciepła pokazano już na konkretnych przykładach.
Część 2 z 5
Monoblok powietrzny a gruntowa pompa ciepła w mrozie
Monoblok powietrzny zasysa zimne powietrze prosto z zewnątrz, a wymiennik lamelowy potrafił pracować godzinami przy temperaturach znacznie poniżej zera.
W takich warunkach powietrzna pompa ciepła typu monoblok musi odszraniać wymiennik – wchodzi w cykle defrost, na chwilę „odwraca” pracę, pobiera ciepło z instalacji i obniża chwilowo temperaturę w domu. To naturalne zjawisko, ale realnie obniża efektywność.
COP przy około -10°C
Dane z testów i analiz pokazują, że przy około -10°C wiele powietrznych monobloków pracuje z COP w okolicach 1,5–2,5, podczas gdy gruntowa pompa ciepła z dolnym źródłem na glikolu przy temperaturze gruntu powyżej 0°C nadal potrafi mieć COP w okolicach 4 i więcej.
To oznacza, że w najzimniejszych tygodniach zima mocno uwydatnia różnicę w rachunkach za prąd.
Przy bardziej wymagających budynkach i zapowiadanych mrozach bezpieczniej przeanalizować scenariusze pracy monobloku wspólnie z ekspertem Profivo, niż zakładać „na oko”, że wszystko zadziała idealnie.
Masz działkę na oku? Sprawdź ją za darmo — zdjęcia lotnicze, wysokości terenu i warstwy gruntu.
Część 3 z 5
Split powietrzny a odwierty pod gruntową pompę ciepła
Split powietrzny rozdziela układ na jednostkę zewnętrzną z czynnikiem chłodniczym i moduł wewnętrzny w kotłowni.
Nie ma wody na zewnątrz, więc przy mrozie ryzyko zamarznięcia instalacji jest mniejsze niż w klasycznym monobloku, ale sercem systemu dalej jest wymiennik, który zimą oddaje ciepło przy zmiennej temperaturze powietrza – raz lekki plus, raz dwucyfrowy mróz. To wprost przekłada się na wahania COP i mocy grzewczej.
Odwierty zamiast jednostki na ścianie
Zestawiając to z odwiertami pod gruntową pompę ciepła, w wielu przypadkach widać bardzo inne podejście do dolnego źródła.
Zamiast jednej jednostki na ścianie pojawia się układ kilku odwiertów pionowych, połączonych w sondy gruntowe i wymiennik gruntowy pionowy, dobrany do mocy pompy i przewodności cieplnej lokalnego gruntu.
Odwiert pod sondę geotermalną w skale zachowa się inaczej niż w piaskach czy glinie.
Dobór długości odwiertów i całego układu odwiertów pionowych wymaga spokojnych obliczeń, a nie ogólnej „reguły metrażu”.
Przy ograniczonej działce czy trudnej geologii dobrym krokiem bywa krótka konsultacja z zespołem Profivo, zanim zapadnie decyzja „split czy gruntowa”.
Część 4 z 5
Rachunki zimą 2026: COP gruntowej pompy ciepła
Zima 2025/2026 pokazała, że przewaga COP gruntowej pompy ciepła nad powietrzną – monoblok czy split – jest najbardziej widoczna właśnie w mrozie.
Analizy porównawcze pokazują, że roczny SCOP gruntowych pomp ciepła często mieści się w przedziale 4,5–5,5, podczas gdy powietrzne układy powietrze–woda osiągają zwykle SCOP około 3,5–4,5.
W najzimniejszym miesiącu różnice bywają jeszcze większe – w przykładowych budynkach gruntowa instalacja zużywa nawet o połowę mniej energii elektrycznej niż powietrzna, głównie dlatego, że grunt od około 10 m w głąb ma przez cały rok mniej więcej 10°C, a powietrze może spaść do -25°C, a nawet niżej.
| Parametr | Gruntowa pompa ciepła | Powietrzna pompa ciepła (monoblok/split) |
|---|---|---|
| COP przy ok. -10°C | ok. 4 i więcej | ok. 1,5–2,5 |
| Roczny SCOP | ok. 4,5–5,5 | ok. 3,5–4,5 |
| Zużycie energii w najzimniejszym miesiącu | niższe, nawet o połowę mniejsze niż powietrzna | wyższe, nawet dwukrotnie większe niż gruntowa |
| Temperatura dolnego źródła / powietrza | zwykle kilka stopni powyżej zera | może spadać do -25°C i niżej |
Wyliczenia dla własnego domu
Kto chce przełożyć to na własny dom, może skorzystać z wyliczeń pokazanych w artykule gruntowa pompa ciepła 140 m² – koszt 2026 albo sprawdzić orientacyjne kwoty w kalkulatorze.
Część 5 z 5
Bezpieczeństwo i awarie: gruntowa pompa ciepła zimą
Z punktu widzenia bezpieczeństwa zimą gruntowa pompa ciepła ma jedną dużą przewagę: całe „życie” instalacji toczy się pod ziemią i w kotłowni.
Brak jednostki zewnętrznej oznacza brak ryzyka mechanicznego uszkodzenia przez lód, spadający śnieg z dachu czy silny wiatr oraz brak hałasu wentylatora pod oknem sypialni przy nocnym mrozie.
Dolne źródło ciepła to zamknięty obieg glikolu w sondach geotermalnych, zabezpieczony przed zamarznięciem odpowiednim stężeniem i poprawnym wypełnieniem otworu.
Nie oznacza to, że gruntowa pompa ciepła jest „niezniszczalna”.
Błędy w eksploatacji, zbyt agresywne obniżanie temperatury w budynku, niewłaściwe nastawy czy brak serwisu potrafią w wielu przypadkach bardziej zaszkodzić niż sama zima.
O typowych potknięciach użytkowników sporo mówi tekst 5 błędów użytkowników gruntowej pompy ciepła.
Miejsce dla pompy powietrznej
Powietrzne pompy ciepła monoblok i split mają swoje miejsce – zwłaszcza tam, gdzie odwierty pod pompy ciepła są utrudnione. Przy dłuższych mrozach przewaga stabilnego dolnego źródła bywa jednak bardzo wyraźna.
W razie wątpliwości warto przejść przez scenariusze awaryjne (przerwa w zasilaniu, nietypowa zima, rozbudowa instalacji) razem z ekspertami Profivo, którzy patrzą na instalację nie tylko „z katalogu”, ale i z perspektywy odwiertów w realnym terenie.
FAQ
Najczęstsze pytania
Czy gruntowa pompa ciepła jest lepsza od powietrznej zimą 2025/2026?
W silnych mrozach dochodzących do -25°C gruntowa pompa ciepła zwykle ma wyraźną przewagę nad monoblokiem i splitem powietrznym, bo dolne źródło ciepła w gruncie utrzymuje temperaturę powyżej zera niezależnie od mrozu na powierzchni. Powietrzne pompy ciepła tracą efektywność przy spadkach temperatury i muszą wchodzić w cykle odszraniania, co chwilowo obniża temperaturę w domu.
Jaki COP mają gruntowe pompy ciepła w porównaniu do powietrznych przy dużym mrozie?
Przy około -10°C powietrzne monobloki pracują zwykle z COP w okolicach 1,5–2,5, a gruntowa pompa ciepła z dolnym źródłem na glikolu może mieć COP w okolicach 4 i więcej. W skali roku SCOP gruntowych pomp ciepła mieści się często w przedziale 4,5–5,5, a powietrznych układów powietrze-woda w przedziale 3,5–4,5.
Czy split powietrzny jest bezpieczniejszy zimą niż monoblok?
Split powietrzny nie ma wody na zewnątrz budynku, więc ryzyko zamarznięcia instalacji jest mniejsze niż w klasycznym monobloku. Nadal jednak jego wymiennik pracuje przy zmiennej temperaturze powietrza, co przekłada się na wahania COP i mocy grzewczej w trakcie mrozów.
Ile mogą wynosić różnice w zużyciu energii między pompą gruntową a powietrzną w najzimniejszym miesiącu?
W przykładowych budynkach w najzimniejszym miesiącu instalacja gruntowa może zużywać nawet o połowę mniej energii elektrycznej niż powietrzna. Wynika to z tego, że grunt od około 10 m w głąb ma przez cały rok mniej więcej 10°C, podczas gdy powietrze może osiągać nawet -25°C i mniej.
Czy gruntowa pompa ciepła może się zepsuć zimą?
Sama zima rzadko jest głównym problemem, bo dolne źródło to zamknięty obieg glikolu w sondach zabezpieczony przed zamarznięciem. Częściej szkodzą błędy eksploatacyjne użytkownika, zbyt agresywne obniżanie temperatury w budynku, niewłaściwe nastawy lub brak serwisu.
Sprawdź też
Policz sam
Redakcja

Przeczytane. Teraz policz cenę dla swojego domu
Odpowiedz na 5 krótkich pytań o swój dom. Dostaniesz 3 warianty z ceną pompy, odwiertów i montażu.
- Bez rejestracji
- Bez numeru telefonu
- Około 1 minuty








