Ulga termomodernizacyjna na pompę ciepła i odwierty: co realnie odliczysz w PIT za 2026 rok

Czy ulga termomodernizacyjna na pompę ciepła obejmuje także odwierty?

Punktem wyjścia nie jest ustawa, a załącznik do rozporządzenia z wykazem materiałów, urządzeń i usług. W obowiązującym katalogu wydatków do ulgi termomodernizacyjnej po stronie urządzeń figuruje pompa ciepła wraz z infrastrukturą niezbędną do jej funkcjonowania, pod warunkiem że pompa jest częścią instalacji wykorzystywanej do ogrzewania pomieszczeń lub przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Po stronie usług jest bliźniacza pozycja: montaż pompy ciepła oraz infrastruktury niezbędnej do jej funkcjonowania. To zmiana istotna dla dolnego źródła, bo starszy wykaz mówił oszczędniej, o pompie wraz z osprzętem i o samym montażu pompy ciepła.

Słowa „odwiert” w wykazie nie znajdziesz. Znajdziesz natomiast pojęcie infrastruktury niezbędnej, a gruntowa pompa bez wymiennika w gruncie nie ma skąd pobierać ciepła. W tym miejscu mieszczą się prace, które przy instalacji glikolowej pochłaniają największą część budżetu.

Na fakturze za dolne źródło pojawiają się zwykle pozycje tego rodzaju:

• wykonanie otworów wiertniczych i ich zabezpieczenie
• sondy pionowe wraz z materiałem wypełniającym otwór
• rurociągi od odwiertów do budynku oraz studzienka lub rozdzielacz
• płyn niezamarzający w obiegu dolnego źródła
• pompa ciepła, zbiornik buforowy, montaż i rozruch w pomieszczeniu technicznym

Jeśli chcesz zobaczyć, z czego składa się ta część robót od strony technicznej, opisaliśmy przebieg odwiertów pod gruntową pompę ciepła krok po kroku oraz to, czym wypełnia się sondy pionowe.

Warunek celu jest twardy: instalacja ma grzać budynek lub przygotowywać ciepłą wodę. Dlatego resort finansów wprost odmawia odliczenia klimatyzatorowi z funkcją grzania, także takiemu z wbudowaną pompą. Chłodzenie pasywne z odwiertów to efekt uboczny tej samej instalacji grzewczej, a nie osobny wydatek do rozliczenia.

Ile realnie odliczysz: limit 53 000 zł, małżonkowie i stawka podatku

Limit wynosi 53 000 zł i przypisany jest do podatnika, nie do inwestycji. Obejmuje wszystkie przedsięwzięcia termomodernizacyjne we wszystkich budynkach, których jesteś właścicielem lub współwłaścicielem.

Małżonkowie mają po jednym takim limicie, więc razem mogą odliczyć do 106 000 zł. Nie więcej jednak niż kwota wspólnie poniesionego wydatku, a przy wspólności majątkowej i wspólnej nieruchomości nie ma znaczenia, na kogo wystawiono fakturę. Proporcję podziału ustalacie sami.

Jest wyjątek, o który łatwo się potknąć. Gdy budynek stanowi majątek odrębny jednego z małżonków, a faktura wystawiona jest na drugiego, odliczenia nie ma. Dokument musi wiązać wydatek z osobą, która ma prawo do ulgi.

Druga rzecz, która zmienia arytmetykę: to odliczenie od podstawy obliczenia podatku, nie od podatku. Pełne 53 000 zł przy pierwszym progu skali oznacza około 6,4 tys. zł mniejszego podatku, przy stawce 32 procent blisko 17 tys. zł. Skala korzyści zależy więc od Twoich dochodów i formy opodatkowania.

Wydatek, który nie znajdzie pokrycia w dochodzie za dany rok, przenosisz na kolejne lata, maksymalnie przez sześć lat licząc od końca roku, w którym poniosłeś pierwszy wydatek. Kolejność działań jest ustalona: najpierw składki na ubezpieczenia społeczne, potem ulga do wysokości pozostałej podstawy.

Zanim zestawisz to z ceną całej instalacji, warto oszacować koszt gruntowej pompy ciepła z odwiertami. Ulga nie jest dotacją i nie wypłaca gotówki, tylko obniża zobowiązanie podatkowe, dlatego w rachunku inwestycji traktuj ją jako zwrot części kosztu rozłożony w czasie.

Jakie faktury zebrać za wiercenie, sondy i montaż

Prawo do ulgi dokumentujesz fakturą wystawioną przez czynnego podatnika VAT, czyli takiego, który nie korzysta ze zwolnienia. Rachunek, paragon czy umowa z ekipą bez faktury nie wystarczą. Faktura z podatkiem od wartości dodanej wystawiona w innym państwie Unii również jest podstawą odliczenia.

Do odliczanej kwoty wliczasz VAT, o ile go wcześniej nie odliczyłeś na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. Dla osoby prywatnej oznacza to zwykle kwotę brutto z faktury.

Największy problem praktyczny to jedna zbiorcza faktura na „wykonanie instalacji grzewczej”. Jeśli mieszają się w niej pozycje z katalogu i takie, których w nim nie ma, kwotę do odliczenia trzeba wyodrębnić. Poproś wykonawcę o rozbicie kosztów na materiały, prace i elementy poza ulgą, najlepiej jeszcze przy podpisywaniu umowy.

Kierunek myślenia administracji dobrze pokazuje interpretacja ogólna nr DD3.8203.2.2024 z 7 maja 2026 roku. Przy dachu rozstrzygnięto, że odliczyć można docieplenie i zabezpieczenie przed wilgocią, ale nie samo pokrycie, bo dachówka czy blacha nie są elementem izolacji. Liczy się funkcja elementu i to, czy da się go przypisać do konkretnej pozycji wykazu.

W katalogu usług siedzi też wykonanie dokumentacji projektowej związanej z pracami termomodernizacyjnymi. Audyt energetyczny przed inwestycją jest wydatkiem odliczalnym, ale nie jest warunkiem skorzystania z ulgi.

Osobno pilnuj dokumentów geologicznych, bo to inny obowiązek niż podatkowy, a przy kontrolach dotacyjnych bywa sprawdzany. Dlaczego projekt robót geologicznych i dokumentacja powykonawcza mają znaczenie, opisaliśmy oddzielnie.

Rok podatkowy ustala moment poniesienia wydatku. Gdy faktura i przelew wypadają na przełomie grudnia i stycznia, ustal z księgowym, do którego zeznania wydatek trafia, zamiast zakładać, że rozliczy się sam.

Dotacja z Czystego Powietrza a odliczenie: nie licz tej samej złotówki dwa razy

Dotację i ulgę wolno łączyć, ale nie na tym samym wydatku. Odliczeniu podlega wyłącznie ta część kosztu, która nie została sfinansowana ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej lub funduszu wojewódzkiego ani zwrócona Ci w żadnej innej formie.

Kolejność wypłat komplikuje sprawę, bo dotacja często przychodzi później niż faktura. Jeśli zeznania jeszcze nie złożyłeś, po prostu pomniejszasz wydatki o kwotę, którą dostaniesz. Jeśli już je złożyłeś, odliczoną wcześniej kwotę doliczasz do dochodu w zeznaniu za rok otrzymania zwrotu albo korygujesz poprzednie rozliczenie.

Katalogi obu mechanizmów są odrębne. Koszt kwalifikowany w programie dotacyjnym nie musi mieć odpowiednika w wykazie do ulgi i odwrotnie, dlatego przy dużej inwestycji opłaca się rozdzielić pozycje już na etapie kosztorysu.

Różnią się także wymogi dowodowe. W programie dopuszczalne są również rachunki imienne, w uldze liczą się tylko faktury od podmiotów niekorzystających ze zwolnienia z VAT. Jakich papierów o odwiertach nie może zabraknąć przy kontroli Czystego Powietrza, rozpisaliśmy punkt po punkcie.

Inaczej działają też limity. Dotacja przypisana jest do budynku lub lokalu, a ulga do podatnika, więc każdy współwłaściciel rozlicza swoją część osobno w ramach własnego limitu.

Przed podpisaniem umowy sprawdź, na jakim etapie jest program, bo warunki zmieniają się w trakcie roku. Co przyniosły zmiany w Czystym Powietrzu od 20 lipca 2026 dla dotacji na gruntową pompę, opisaliśmy osobno.

Dlaczego termin prac w 2026 roku decyduje o Twoim rozliczeniu

Lipiec i sierpień to najspokojniejszy moment na wiertnicę. Grunt jest przejezdny, terminy ekip jeszcze wolne, a instalacja ma szansę być gotowa i wyregulowana przed pierwszymi chłodami. Ile realnie zostało czasu, policzyliśmy w tekście o ostatnim dzwonku na odwierty przed sezonem grzewczym.

Podatkowo wygląda to tak: faktury zapłacone w 2026 roku rozliczasz w zeznaniu składanym na początku 2027. Przesunięcie prac na styczeń przesuwa całe odliczenie o dwanaście miesięcy, choć koszt pozostaje ten sam.

Zegar tyka też w drugą stronę. Przedsięwzięcie musisz zakończyć w ciągu trzech lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniosłeś pierwszy wydatek. Jeśli się nie uda, odliczone kwoty trzeba doliczyć do dochodu za rok, w którym ten termin upłynął.

Znaczenie ma również status własności. Prawo do odliczenia ma osoba, która jest właścicielem lub współwłaścicielem w momencie składania zeznania. Sprzedaż albo darowizna nieruchomości przed rozliczeniem odbiera ulgę, choć rozpoczęte odliczanie w kolejnych latach chronią prawa nabyte.

Osobna kategoria to inwestycje prowadzone jeszcze w trakcie budowy. Stanowiska organów i sądów bywały tu rozbieżne, więc jeśli Twój budynek nie został formalnie oddany do użytkowania, bezpieczniej wystąpić o interpretację indywidualną przed poniesieniem wydatków.

Ustalając harmonogram, licz w dniach roboczych, a nie w tygodniach. Wiercenie, rozprowadzenie dolnego źródła i rozruch to kilka etapów z przerwami technologicznymi, a przy planowaniu terminów pomaga zestawienie dni wolnych i długich weekendów.

Na koniec prosta zasada porządkowa: umowa z rozbiciem kosztów, faktury od czynnego podatnika VAT, komplet dokumentacji odwiertowej i decyzja o dotacji w jednym miejscu. Wtedy rozliczenie ulgi zajmuje wieczór, a nie kilka tygodni korespondencji z wykonawcą.

Źródła: Ulga termomodernizacyjna PIT, podatki.gov.pl (Ministerstwo Finansów), Ulga termomodernizacyjna, Czyste Powietrze (NFOŚiGW), Interpretacja Ogólna Nr DD3.8203.2.2024 z dnia 7 maja 2026 r. w sprawie ulgi termomodernizacyjnej i wydatków na pokrycia dachowe, Obwieszczenie z 7 sierpnia 2025 r. w sprawie jednolitego tekstu rozporządzenia o wykazie materiałów, urządzeń i usług termomodernizacyjnych (ISAP), Zmiany w uldze termomodernizacyjnej 2026. Fiskus wyjaśnia, czego nie można już odliczyć, PIT.pl