Pellet czy pompa ciepła? Polacy wybierają kocioł, a rachunki mówią co innego

Cztery na pięć wniosków to kocioł na biomasę

Jesień 2026 r. przyniosła serię nagłówków o tym, że Polacy odchodzą od pomp ciepła. Mają one podstawę w danych. Według statystyk programu Czyste Powietrze w 2026 r. kotły na biomasę stanowią mniej więcej cztery na pięć wnioskowanych źródeł ciepła. Pompy powietrzne to około 17 proc., a gruntowe zaledwie 2 proc.

Sam program też wyraźnie zwolnił. W tygodniu od 10 do 16 października 2026 r. wpłynęło do niego 815 wniosków, podczas gdy w latach 2022–2024 zdarzały się tygodnie z kilkoma tysiącami zgłoszeń. Pod hasłem „biomasa” kryją się dziś, jak podaje Interia, niemal wyłącznie kotły na pellet.

Rynek jako całość mówi jednak co innego. PORT PC podaje, że w pierwszym półroczu 2026 r. sprzedaż pomp ciepła do ogrzewania wzrosła o 18 proc., a gruntowych aż o 57 proc. W samym drugim kwartale gruntowe urosły o 77 proc. Szerzej opisaliśmy to w tekście o skoku sprzedaży gruntowych pomp ciepła.

Obie statystyki są prawdziwe, tylko mierzą co innego. Czyste Powietrze finansuje wymianę źródła ciepła w istniejących, często starszych domach. Dane PORT PC obejmują cały rynek, łącznie z nowymi budynkami, które wspiera program Moje Ciepło.

Pytanie „pellet czy pompa ciepła” wraca więc w tysiącach domów, zwykle przy jednej kartce z wyceną kotła i drugiej z wyceną pompy. Postanowiliśmy policzyć to, czego na takich kartkach nie widać: ile każde z tych rozwiązań kosztuje co roku.

Pellet czy pompa ciepła: rachunek za jeden sezon

Liczymy na modelu z naszego kalkulatora oszczędności, na cenach z października 2026 r. Dom ma 150 m², jest ocieplony i mieszkają w nim cztery osoby. Na ogrzewanie i ciepłą wodę potrzebuje ok. 16 900 kWh ciepła rocznie.

Prąd liczymy po koszcie zmiennym w taryfie G11 operatora Tauron, czyli 0,97 zł za kWh. Pellet klasy A1 kosztuje w modelu 2 250 zł za tonę. Sprawności przyjmujemy z realnej pracy, a nie z katalogu: gruntowa pompa ciepła SCOP 4,5, powietrzna 3,5, kocioł na pellet 85 proc. Doliczamy typowy roczny przegląd, a przy pompach także wyższą opłatę mocową, którą płaci dom zużywający więcej prądu.

W pytaniu „pellet czy pompa ciepła” pellet wychodzi najdrożej w całym zestawieniu, drożej nawet od gazu i ekogroszku. Gruntowa pompa ciepła kosztuje w tym domu o 5 826 zł mniej na rok, czyli mniej więcej dwa i pół raza mniej. W regionie PGE, gdzie kilowatogodzina kosztuje 1,10 zł, gruntowa wychodzi 4 432 zł, a pellet bez zmian 9 770 zł.

Za tą kwotą stoją bardzo konkretne worki. Taki dom spala ok. 4,1 tony pelletu w sezonie, czyli 276 worków po 15 kg do przywiezienia, przeniesienia, przechowania w suchym miejscu i wsypania do zasobnika. W domu ocieplonym tylko częściowo robi się z tego 362 worki i 12 665 zł rocznie, przy 5 076 zł dla gruntowej pompy ciepła.

15 lat rachunków, czyli różnica na nowy samochód

Kocioł i pompę kupuje się na lata, więc jeden sezon to za mało. W prognozie na 15 lat (2027–2041) wszystkie ceny rosną jednakowo o 2,5 proc. rocznie, a od 2028 r. paliwa kopalne dostają dopłatę za emisję CO2 w ramach systemu ETS2. Wynik dla tego samego domu wygląda tak:

• gruntowa pompa ciepła: ok. 70,7 tys. zł,
• powietrzna pompa ciepła: ok. 90,3 tys. zł,
• gaz ziemny: ok. 148,4 tys. zł,
• ekogroszek: ok. 166,7 tys. zł,
• pellet: ok. 175,2 tys. zł.

Między pelletem a gruntową pompą zostaje ok. 104 tys. zł. To wynik przy założeniu korzystnym dla pelletu, bo biomasy nie obejmie ETS2, a elektrownie od lat działają w starym systemie handlu emisjami, którego koszt już siedzi w dzisiejszych cenach prądu. Ekogroszek startuje taniej, a mimo dopłat za CO2 przez 15 lat wciąż wychodzi minimalnie taniej od pelletu. Mechanizm ETS2 opisaliśmy we wpisie o cenach prądu w 2027 r. i ETS2.

Sprawdziliśmy też, co musiałoby się stać, żeby pellet dogonił gruntową pompę. Nawet przy cenie 1 650 zł za tonę, o 600 zł niższej od przyjętej, rachunek za pellet spada do 7 285 zł, czyli nadal jest prawie dwa razy wyższy. Żeby koszty się zrównały, tona pelletu musiałaby kosztować ok. 840 zł albo kilowatogodzina prądu ok. 2,50 zł, ponad dwa i pół raza więcej niż dziś.

Prąd oczywiście też podrożeje. URE zatwierdza taryfy na kolejny rok zwykle w grudniu, a prognozy na 2027 r. mówią o wzroście ceny energii o kilkanaście do dwudziestu procent. Nawet gdyby cały koszt kilowatogodziny wzrósł o połowę, gruntowa pompa w tym domu kosztowałaby ok. 5 765 zł rocznie, wciąż o ok. 4 tys. zł mniej niż pellet.

Dlaczego tak wielu wybiera kocioł na pellet

Skoro rachunek jest tak jednoznaczny, skąd popularność kotłów? Powody są zrozumiałe. Kocioł na pellet jest wyraźnie tańszy na starcie, podłącza się go do istniejących grzejników i komina, a montaż trwa krótko. W starszym, słabo ocieplonym domu z grzejnikami pracującymi na wysokiej temperaturze pompa ciepła wymaga zwykle dodatkowych prac, a gruntowa także odwiertów.

Do tego dochodzi nieufność. Portal Samorządowy wśród powodów słabszego zainteresowania pompami wymienia nieuczciwe praktyki części sprzedawców, montaż w domach, które nie były na pompę gotowe, i wysokie rachunki, które z tego wynikły. Źle dobrana pompa w nieocieplonym budynku potrafi rozczarować, i ta opinia szybko się rozchodzi.

Druga strona medalu to cena paliwa, na którą właściciel kotła nie ma wpływu. Według Portalu Samorządowego pellet zdrożał w ciągu roku z ok. 1 tys. do ponad 2 tys. zł za tonę. W połowie października 2026 r. mediana ceny paletowej pelletu A1 wynosiła 2 359 zł za tonę, a w workach z marketów budowlanych ok. 2 665 zł. Farmer.pl łączy ostatnie podwyżki z rosnącym popytem i kurczącymi się zapasami hurtowymi.

Kocioł to także codzienna obsługa: dosypywanie paliwa, opróżnianie popielnika i czyszczenie komina. Przepisy przeciwpożarowe wymagają usuwania zanieczyszczeń z przewodów dymowych palenisk na paliwo stałe co najmniej raz na trzy miesiące. Gruntowa pompa ciepła nie ma komina, paliwa ani jednostki zewnętrznej. Jak wygląda jej obsługa na co dzień, opisaliśmy w tekście czy gruntowa pompa ciepła wymaga obsługi.

Gruntowa pompa ciepła zamiast pelletu: co policzyć przed decyzją

Uczciwe porównanie łączy dwie liczby: koszt instalacji i koszt ogrzewania. Gruntowa pompa ciepła z odwiertami kosztuje więcej niż kocioł na pellet, ale w naszym przykładzie zostawia w portfelu ok. 5 800 zł rocznie. To oznacza, że każde 10 tys. zł różnicy w wycenie wraca w niecałe dwa lata. Ile tej różnicy pokrywają dotacje, pokazuje strona o dofinansowaniu do pompy ciepła.

Przed porównaniem ofert przydają się trzy informacje o domu:

• zapotrzebowanie na ciepło, bo bez niego nie da się dobrać mocy pompy ani długości odwiertów,
• temperatura zasilania instalacji, bo podłogówka i duże grzejniki sprzyjają każdej pompie ciepła,
• wycena całości z odwiertami i montażem, a nie sama cena urządzenia.

W starszym domu rachunki zależą przede wszystkim od ocieplenia, i to niezależnie od źródła ciepła. Doświadczenia z ostatniej zimy zebraliśmy w tekście o pompie ciepła w starym domu. Porównanie z gazem i węglem znajdziesz we wpisie pompa ciepła czy gaz, czy ekogroszek, a różnice między typami pomp w tekście gruntowa czy powietrzna.

Pellet czy pompa ciepła? Kocioł wygrywa ceną na starcie, gruntowa pompa ciepła każdym kolejnym sezonem. Liczby dla własnego domu, z metrażem, ociepleniem i regionem, policzysz w kalkulatorze oszczędności, a cenę gruntowej pompy z odwiertami pod konkretny adres pokaże kalkulator wyceny.

Źródła: Czyste Powietrze: źródła ciepła we wnioskach, PORT PC: sprzedaż pomp ciepła w I półroczu 2026, KP PSP Łask: bezpieczeństwo w sezonie grzewczym, EUR-Lex: rozporządzenie (UE) 2026/667, Farmer.pl: ceny pelletu w październiku 2026