Wiercenie studni głębinowej w studni kręgowej – czy to ma sens?

Teoretycznie wykonalne, praktycznie ryzykowne

Choć wiercenie studni głębinowej wewnątrz istniejącej studni kręgowej jest technicznie możliwe, to w praktyce bardzo rzadko kończy się sukcesem. Najczęściej kręgi są osadzone w glinie lub iłach, które gromadzą jedynie wody powierzchniowe. Pogłębianie w tym samym miejscu prowadzi więc do kontaktu z tą samą nieprzepuszczalną warstwą, bez szans na wydajną żyłę wodonośną.

Do wykonania odwiertu w kręgach potrzebna jest metoda udarowo-obrotowa z rurami osłonowymi i szlamówką, jednak już na tym etapie pojawiają się komplikacje. Kręgi ograniczają przestrzeń roboczą, przez co wiertnica musi być duża i mocna, a cały proces – czasochłonny i drogi. W wielu przypadkach koszt takiego rozwiązania przewyższa nowy odwiert w świeżym miejscu.

Mieszanie się wód i ryzyko zanieczyszczeń

Największym zagrożeniem przy tego typu pogłębieniach jest mieszanie się wód powierzchniowych z głębszymi warstwami wodonośnymi. Studnia kręgowa ma otwarty dostęp do gruntu i często zbiera wody z opadów lub spływów, które niosą bakterie i zanieczyszczenia. Wykonując odwiert w jej wnętrzu, można otworzyć drogę dla tych wód do niższych warstw, niszcząc ich naturalną czystość.

Z tego powodu taka studnia przestaje spełniać kryteria bezpiecznej studni głębinowej. Nawet po uzyskaniu wydajnego źródła konieczne byłyby badania wody oraz instalacja systemu filtracji. Więcej o jakości wody i filtrach przeczytasz w naszym poradniku: Woda ze studni głębinowej – czy można ją pić bez filtrów.

Ograniczenia technologiczne przy wierceniu

Wiercenie wewnątrz kręgów wymaga zastosowania stalowej rury osłonowej, sięgającej do dna starej studni. Dzięki niej można wybierać urobek, ale znacząco podnosi to koszt inwestycji. Dodatkowo odwiert metodą płuczkową jest niewykonalny – woda z kręgów rozrzedza płuczkę, uniemożliwiając geologowi ocenę spadków wody i rozpoznanie warstw wodonośnych. W efekcie wiertacz traci kluczowy wskaźnik, który informuje, że natrafił na przepuszczalną warstwę wodonośną.

Kolejnym problemem jest odkładanie się zwiercin w dnie starej studni, co utrudnia prawidłowe wypłukanie urobku i może prowadzić do zapiaszczenia filtra. W praktyce ryzyko techniczne i błędy przy takiej realizacji są na tyle duże, że mało która firma od studni głębinowych podejmuje się tego typu zleceń.

Kiedy wiercenie w kręgach może mieć sens

Są jednak sytuacje, gdy pogłębienie istniejącej studni kręgowej może być uzasadnione. Dzieje się tak, gdy:

istnieją pewne dane geologiczne, że kręgi stoją dokładnie nad warstwą wodonośną,

możliwe jest wykonanie pełnej stalowej osłony i izolacji hydraulicznej,

inwestor jest gotów ponieść wyższy koszt i zaryzykować ograniczoną skuteczność.

Wówczas należy zastosować izolację sanitarną między kręgami a kolumną osłonową oraz uszczelnić przejścia tak, aby wody powierzchniowe nie miały kontaktu z odwiertem. Po zakończeniu prac konieczne są badania jakości wody i próba wydajnościowa. Jeśli okaże się, że wydajność jest niewystarczająca, dobór odpowiedniej pompy głębinowej może jeszcze poprawić efektywność. Jak dobrać pompę do warunków studni, opisujemy szczegółowo w poradniku: Jak dobrać pompę głębinową do studni .

Lepiej nowy odwiert niż „studnia w studni”

Z perspektywy praktyka i geologa – znacznie rozsądniej jest wykonać nowy odwiert 5–15 metrów od istniejących kręgów. Dzięki temu można dobrać odpowiednią metodę (udarową lub płuczkową), średnicę rur i głębokość odwiertu w oparciu o dokumentację geologiczną. Nowa studnia głębinowa jest w pełni izolowana od wód powierzchniowych, bezpieczna sanitarnie i zwykle tańsza w całym cyklu użytkowania.

Wiercenie studni głębinowej w studni kręgowej to rozwiązanie, które wygląda na prostsze, niż jest w rzeczywistości. Choć technicznie możliwe, wiąże się z dużym ryzykiem mieszania wód, problemami przy wierceniu i wysokim kosztem. W większości przypadków bezpieczniej i taniej jest wykonać nowy odwiert w sąsiedztwie starej studni. Dzięki temu masz pewność czystej, stabilnej i wydajnej wody.